Ang Dalawang Tatsulok

Standard

Lingid sa kaalaman ng nakararami, hindi orihinal na kanta ng bandang Bamboo ang ‘Tatsulok’.   Nilikha ng bandang Buklod ang titik at musika ng ‘Tatsulok’ noong huling taon ng dekada ’80. Sinasabing isa ito sa mga awiting naisulat ng Buklod pagkagaling nila sa Paris, kung saan ipinagdiwang ang ika-dalawandaang taong anibersaryo ng Rebolusyong Pranses.

May musikang animo’y pang-folk music ang unang ‘Tatsulok’. Acoustic ang gitara na tinambalan ng isang woodwind at isang percussion na instrumento (hindi ko mawari kung alin sa mga folk instruments ang ginamit). Ang woodwind ang nagbigay ng  malumanay at mahinahong himig samantalang ang percussion naman ang nagpapaalala ng pagbabadya sa nakaambang panganib na pinatutungkulan ng awitin.

Isinapubliko naman ng bandang Bamboo ang revival  ng ‘Tatsulok’ sa halos kaparehas na sitwasyong pang-lipunan nang isapubliko ng Buklod ang orihinal. Taong 2004 nakaranas ng matinding sigwang politikal ang Maynila sa katatapos na eleksyon kung saan nanalo si dating Pangulong Gloria Macapagal-Arroyo, ilang taon matapos mangakong hindi siya tatakbo bilang Pangulo ng bansa. Malaki ang lamang niya sa mahigpit na katunggali na si Fernando Poe, Jr. at marami ang naniwalang may dayaang naganap upang papanaluhin si Arroyo laban kay Poe.

Parehas ang naging kalagayan ng mga tao sa dalawang magkahiwalay na dekadang pinatutungkulan ng ‘Tatsulok’. Ang naging sitwasyon ng mga tao sa panahong ito ang nilalaman ng titik ng awitin.

Kinakausap ng persona si Totoy, na ayon sa unang mga linya ng awitin ay tumatakbo habang may bombang inihahagis at may mga baril na pinapaputok. Nakatutok kay Totoy ang mga bomba habang walang katiyakan kung kanino nakaumang ang mga baril. Sa gitna ng kaguluhang ito, pinaalalahanan ng persona si Totoy na huwag uuwi kung malalim na ang gabi dahil walang katiyakan na makauuwi nga siya nang buhay.

Kung gayon nga ang kaguluhang kanyang nararanasan, ani ng persona, alam ba ni Totoy ang pinagmulan at katapusan nito?

Ang katanungang iyon ang pilit sinasagot ng persona sa buong awitin. Kaya naman ang mga susunod na linya ang maglalarawan sa sitwasyon ng lipunang ginagalawan nina Totoy at ng persona.

Tinukoy ng persona ang dalawang magkalaban: ang pula at dilaw. Sa larangan ng politika, dalawa lamang ang gumagamit ng kulay na ito. Ang dilaw ay para sa mga Aquino, ang Partido Liberal. Ang pula naman ay para sa mga Marcos, ang Kilusang Bagong Lipunan o KBL. Tanyag noong dekada ’70 hanggang ngayon ang tagisan ng dalawang partidong ito, lalo na ang labanan ng kani-kanilang mga personalidad. Mula sa turuan kung sino ang gumawa ng alin, kung sino ang promotor ng kung anong masamang nangyari, batuhan ng batikos ang labanan ng Partido Liberal at KBL.

Maari din namang ang pula ang nagpapatungkol sa mga New People’s Army o NPA, ang armadong sangay ng kilusang Komunista.

Sinasabi ng persona na hindi ang labanang politikal ang sanhi ng kaguluhang nararanasan nila. Ang tunay na ugat ng kaguluhang nararanasan nila, ng persona at ni Totoy, ay ang malaking pagkakaiba sa kalagayan ng mayayaman sa mahihirap. Na ang mahirap ay lalong humihirap at ang kawalan sa yaman ang nagpapahirap sa kanilang makuha ang kanilang naisin sa buhay kaya nakababawas sa kanilang dignidad bilang tao. Ang pagkabawas sa dignidad ay katumbas ng hustisya–hustisyang natatamasa ng mayayaman lamang sapagkat sila lamang ang nakakaabot ng kanilang hangarin sa buhay.

Kakaunti lamang ang nakakatamasa ng hustisyang ito habang ang higit na nakararami ang nagkukumahog para dito. Ang resulta ay isang lipunan kung saan ang namumuno ay iyong nakakariwasa habang pinamumunuan naman ang mga dukha.

Hindi pabor sa higit na nakararami ang ganitong ayos sa lipunan. Ayon sa persona, dapat may gawin si Totoy sapagkat marami ang nakararanas at namamatay dahil sa kaguluhang nararanasan nila, lalo na yaong mga dukha sa kabukiran. Dahil sa kawalan ng perang pampalibing, ibinaon na lamang ang kanilang yumao sa kani-kanilang mga bukid.

Si Totoy ang may hawak sa susi ng katapusan ng gulo: kailangang  mamuno ang higit na nakararami sa kakaunti. Kailangang baguhin ang ayos ng lipunang kanilang ginagalawan. Kailangang ang dukha ang mamayani sa mayayaman.

Bukod sa pagkakaiba sa musika, may kaunting pagbabago sa titik ng awitin mula sa orihinal ng Buklod at sa revival ng Bamboo.

Buklod: Katulad ng dukha, na ilagay mo sa tuktok
Bamboo: Tulad ng dukha, na ilagay mo sa tuktok

Buklod: Hangga’t mas marami ang lugmok sa kahirapan
Bamboo: Hangga’t marami ang lugmok sa kahirapan

Buklod: Hindi matatapos itong gulo
Bamboo: ‘Di matatapos itong gulo

Sa huli, walang tiyak na hakbang na ibinigay ang persona kay Totoy kung paano  mailalagay ang “dukha sa tuktok”. Ang nananatili ay ang kanyang mensahe na kung walang gagawin si Totoy sa kaguluhang kanyang nasangkutan, mananatili at uulit lamang ang nakasanayan: na kailanma’y hindi mabubuwag ang tatsulok at ang dukha’y mananatili sa iisang sulok.

POSTSCRIPT: Ito ang orihinal na Tatsulok (Buklod). Ang ilan sa parte ng sanaysay na ito ay mula sa: http://www.bulatlat.com/news/7-6/7-6-song.htm.

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivs 3.0 Unported License.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s