Ito ang solusyon sa naiwang uling sa kaldero: Chemistry sa kusina

Standard

Menos diyes para a las sais kanina nang naalimpungatan sa amoy ng sunog na kanin. Pinakiramdaman ko ang paligid. Wala na sa higaan ang kapatid at nagpapatuyo ng buhok gamit ang blow dryer.

“Nasunog ga ang sinaing?” tanong ko sabay bangon at ayos ng kumot.
“Oo,” pinatay na n’ya ang blow dryer.
“Yuon gang stainless na kaldero ang ginamit mo?” binuksan ko ang bintana para hindi dumikit sa pader ang amoy.
“Mm,” naglalagay na s’ya ng lipstick.
“Tinubigan mo ga?”
“Ha?”
“‘Ka ko kung tinubigan mo. Nang lumambot ang tutong at pamaya’y mahirap mag-is-is ng uling.”
“Hindi.”

Pagkakain, binabad ang kaldero sa tubig at pinabayaan na lamang hanggang kaninang hapunan. Habang nag-iisip ng paraan kung paanong matatanggal ang uling na iniwan ng tutong, naalala ko ang itinuro ng dating guro ko sa Chemistry: ang pagbabago sa pisikal na anyo ng isang bagay ay may kaakibat na pagbabago sa enerhiya (o init).

Changes of physical state i.e. gas <==> liquid <==> solid are also accompanied by energy changes.

Kung gusto kong mawala ang uling sa kaldero na isang solid, kailangan itaas ang ko ang temperatura sa lalagyan nito para maging liquid. Kapag nabago ko ang pisikal na anyo ng uling, lilinis ang kaldero at wala akong poproblemahin na mababarahang lababo.

Siyempre, kung palalambutin ko ang uling gamit lamang ang tubig galing sa gripo, malamang abutin ng bukas bago lumambot iyon. Para bumilis ang paglambot ng uling, kailangang itaas ang temperatura ng tubig. Sa madaling salita, kailangan mapakuluan ang uling. Umaayon pa rin ito sa turo ng dating guro ko:

To melt a solid, or boil/evaporate a liquid, heat energy must be absorbed or taken in from the surroundings, so these are endothermic energy changes (ΔH +ve). The system is heated to effect these changes.

Kaya naman pinuno sa kalahati ang kaldero at isinalang. May diyes minuto yata bago pinatay ang stove. May kaunti pa ring natira  kaya naman dinampot ang steel wool at scotch brite para mas at gamit ang pansipit, inis-is ang kaunting natirang uling.

Kumintab ulit ang kaldero.
CREDITS:
Natutunan ko ito sa Chemistry pero kinailangan ang Internet para sa eksaktong prinsipyo na tinutukoy. Maraming salamat sa website na ito:
http://www.docbrown.info/page03/3_51energy.htm

Creative Commons License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NoDerivs 3.0 Unported License.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s